سردابه روستا که قدمتی دیرینه دارد که جز خرابی از این آثار تاریخی چیزی ازش باقی نمانده است.
سردابه روستای شوند محل شستشوی اموات بوده که جز اولین سردابه های همدان به شمار می رفت.همچنین اطراف این سردابه قبرستان قدیمی وجود دارد که مربوط به قبل از اسلام است .
ای کاش قدر این آثار گرانبها و باستانی را می دانستیم.
در لغت، سرداب به فضاي زير زمين گفته مي شده است كه به منظور مصون ماندن از گرما ساخته مي شده است.در گذشته زماني كه هنوز كولر، پنكه و يخچالي وجود نداشت در خانه هاي مناطق گرمسيري و در زير ساختمان و بناي قابل سكونت، زيرزمين ها را به شكلي طراحي مي كردند كه از طريق بادگيرهايي هواي خنك و مطبوع در خانه جريان داشته باشد.
علامه دهخدا درباره سرداب مينويسد: سرداب خانهاي را گويند كه درزمين سازند، خانهاي كه در زيرزمين سازند تا درگرما به آن پناه برند وآب درآنجا نگاه دارند تا سرد بماند.همانطور كه از نام آن مشخص است “سرداب” تركيبي از دو كلمه “سرد + آب” است كه دليل انتخاب اين نام را ميتوان بخاطر يكي از كاربرد هاي آن يعني سرد نمودن آب در تابستان دانست.
آقای اصغر پیرعلی و علی رسولی که در جمع آوری اطلاعات مرا همراهی و زحمت بسیاری در این کار کشیدند. با سپاس فراوان از این دو بزرگوار محترم
نوشته سردابه روستای شوند اولین بار در جامعه مجازی روستای شوند پدیدار شد.
